Marian Spoida, czyli w powstaniu wielkopolskim brali też udział piłkarze

Piłkarz Warty Poznań Marian Spoida to chyba najbardziej znany piłkarz, który brał udział w walkach o przyłączenie Wielkopolski do Polski. Mija właśnie 94. rocznica powstania wielkopolskiego.
27 grudnia 1918 roku, gdy wybuchło powstanie wielkopolskie, nie istniał jeszcze Lech Poznań ani żaden z jego protoplastów. Istniały już jednak inne kluby piłkarskie w mieście, w tym Warta Poznań. Od 1916 roku zawodnikiem tego klubu był Marian Spoida - wcześniej gracz jeszcze starszego klubu, jakim była Posnania. Mało kto pamięta jednak, że jego pierwszym klubem był zespół o nazwie ... Chelsea. Chelsea Poznań - taka drużyna istniała w mieście przed wybuchem powstania wielkopolskiego. Wzorowana na Anglikach, nawiązywała także do angielskiego futbolu nazwą.

Do Warty Poznań Marian Spoida przeniósł się w 1916 roku. Młody klub poniósł w czasie I wojny światowej poważne straty. Zaraz na początku wojny zginął podczas szturmu młodziutki prezes Franciszek Szyc, kuzyn Edmunda Szyca, którego imieniem nazwany został potem stadion na Wildzie. Kula zabiła także skarbnika Stefana Malinowskiego, bodaj najbardziej zorganizowanego i obrotnego działacza klubu - obydwaj walczyli na froncie w armii pruskiej. Wojna zmiotła zatem znaczną część młodego zarządu Warty.

Ci, którzy dotrwali do kapitulacji państw centralnych w 1918 roku, zaciągnęli się do polskich organizacji wojskowych. Marian Beym czy Edmund Szyc stanęli na czele plutonów.

Do walki z Niemcami ochotniczo zgłosił się także Marian Spoida, wówczas 17-letni chłopak. Trafił na front północny, pod dowództwo ppłk. Kazimierza Grudzielskiego. Walczył pod Szubinem, Żninem i Kcynią, powstrzymywał kontratak niemiecki z Bydgoszczy. A kiedy powstanie wielkopolskie się zakończyło, przeniósł się na wschód i - jak wielu powstańców - walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Doszedł do stopnia porucznika i w 1921 roku trafił do cywila.

Porucznik Marian Spoida zrobił w piłce nożnej sporą karierę. Nie chodzi tylko o sukcesy z Wartą Poznań, z tytułem mistrzowskim w 1929 roku na czele. Jako piłkarz Warty w 1922 roku debiutował w reprezentacji Polski, a w 1924 roku pojechał z nią na igrzyska olimpijskie do Paryża, na których Polska debiutowała. Miała debiutować cztery lata wcześniej, podczas igrzysk w Antwerpii, ale przeszkodziła temu wojna z bolszewikami. Marian Spoida był także trenerem - w latach 30. prowadził Legię Poznań i samą Wartę Poznań, a 25 września 1938 roku, pod nieobecność Józefa Kałuży, pełnił nawet w meczu z Łotwą rolę selekcjonera reprezentacji Polski. Z nią pojechał na mundial do Francji w 1938 roku, był tam asystentem pierwszego trenera (kapitana związkowego).

Kiedy z końcem sierpnia 1939 roku ogłoszono w Polsce powszechną mobilizację, znów trafił do wojska. Tym razem jako 38-letni mężczyzna. Trafił na wschód i 25 września 1939 roku pod Jarmolińcami na Podolu został zatrzymany przez wkraczającą Armię Czerwoną.

Jego dalsze losy są już smutne - w obozie w Kozielsku siedział aż do kwietnia 1940 roku. Wtedy Rosjanie wywieźli go do Lasu Katyńskiego i rozstrzelali. Podczas ekshumacji grobów katyńskich w 1943 roku Niemcy znaleźli zwłoki Mariana Spoidy, a zidentyfikowali je na podstawie legitymacji członkowskiej klubu Warta Poznań, którą miał przy sobie.

LOTTO Ekstraklasa 2018/19

lp. Drużyna M Pkt Br. Zw. R Por.
1 Lechia Gdańsk 18 38 30-17 11 5 2
2 Legia Warszawa 18 33 29-18 9 6 3
3 Jagiellonia Białystok 18 32 33-24 9 5 4
4 Piast Gliwice 18 30 26-20 8 6 4
5 Korona Kielce 18 29 24-22 8 5 5
6 Pogoń Szczecin 18 28 25-21 8 4 6
7 Lech Poznań 18 27 25-23 8 3 7
8 Wisła Kraków 18 26 31-27 7 5 6
9 Arka Gdynia 17 23 26-21 6 5 6
10 Zagłębie Lubin 18 21 26-30 6 3 9
11 Wisła Płock 18 19 26-32 4 7 7
12 Miedź Legnica 18 19 21-35 5 4 9
13 Cracovia Kraków 17 18 13-19 4 6 7
14 Śląsk Wrocław 18 17 25-27 4 5 9
15 Górnik Zabrze 18 16 22-32 3 7 8
16 Zagłębie Sosnowiec 18 12 22-36 2 6 10

  • Grupa mistrzowska
  • Grupa spadkowa